referentieproject voldoet niet helemaal aan de eis mag dat

Een net iets kleiner referentieproject kan wel of niet meetellen

Dat hangt af van hoe de eis precies is geformuleerd, en dat is meteen de kern van de zaak: bij een referentie-eis staat vaak een minimum genoemd, bijvoorbeeld een minimale omvang, oppervlakte of contractwaarde. Wordt dat minimum niet gehaald, dan voldoet het project in de regel niet aan de eis zoals die er staat. Er is geen automatische marge: "net iets kleiner" is voor de beoordelaar in principe gewoon "niet voldaan", tenzij de leidraad zelf ruimte laat, bijvoorbeeld door een bandbreedte te noemen of door te spreken over "vergelijkbare omvang" in plaats van een hard getal.

Dit raakt bijna altijd een geschiktheidseis, en dat is een ander soort eis dan een gunningscriterium. Bij een geschiktheidseis is er geen weging: een referentie die net onder de grens zit, kan niet gecompenseerd worden door een sterk plan van aanpak of een mooie prijs. Het is voldoen of afvallen. Dat is precies waarom het onderscheid tussen geschiktheidseisen en gunningscriteria zo belangrijk is om scherp te hebben voordat er tijd in een inschrijving gaat zitten. Twijfel over de precieze lezing van een referentie-eis in een concrete leidraad is een vraag voor de nota van inlichtingen: dat is het moment waarop de aanbestedende dienst zelf verduidelijkt wat wel en niet telt, en dat antwoord geldt dan voor alle inschrijvers.

Waar de ruimte voor interpretatie vandaan komt

De Aanbestedingswet 2012 schrijft voor dat geschiktheidseisen proportioneel moeten zijn ten opzichte van de opdracht, maar legt niet vast hoe een referentie-eis precies geformuleerd moet worden — dat bepaalt de aanbestedende dienst zelf, per opdracht. PIANOo, het expertisecentrum aanbesteden, wijst er in zijn voorlichting op dat inschrijvers de exacte formulering in de leidraad moeten volgen, en dat vragen over de uitleg daarvan via de nota van inlichtingen lopen. Wie structureel tegen te zware referentie-eisen aanloopt, kan ook kijken naar hoe referenties voor een aanbesteding opgebouwd worden, of naar het lezen van de leidraad zelf om te zien of de eis daar al met een marge of alternatief is geformuleerd.