Wat is het verschil tussen geschiktheidseisen en gunningscriteria?

Een eis is een drempel, een criterium is een score

Een geschiktheidseis is een knock-out: voldoe je er niet aan, dan valt je inschrijving af, hoe goed de rest ook is. Denk aan een minimale jaaromzet, een verplichte beroepsinschrijving, een verzekering tegen beroepsaansprakelijkheid, of een aantal vergelijkbare referentieprojecten uit de afgelopen jaren. Op zo'n eis wordt niet gewogen: je haalt hem, of je haalt hem niet. Een gunningscriterium werkt anders. Daarop scoor je punten, meestal voor prijs en kwaliteit samen, en een zwak onderdeel kan gecompenseerd worden door een sterk onderdeel elders. Een plan van aanpak dat op één punt matig scoort, kan nog steeds tot een winnende inschrijving leiden als de rest sterk genoeg is.

Dat onderscheid bepaalt hoe een ondernemer een leidraad zou moeten lezen. De geschiktheidseisen zijn de eerste zeef: die controleer je eerst, want daar valt niets aan te verbeteren met een mooi verhaal. Pas als die eisen gehaald worden, heeft het zin om tijd te steken in de gunningscriteria, want daar zit de ruimte om je te onderscheiden. Wie dat omdraait, schrijft soms dagen aan een sterk plan van aanpak voor een opdracht waar hij door een gemiste geschiktheidseis nooit aan toe zou zijn gekomen. Twijfel over hoe een specifieke eis in een leidraad gelezen moet worden, is iets om via de nota van inlichtingen aan de aanbestedende dienst voor te leggen — die stelt de eis en kan hem uitleggen.

Waar dat onderscheid vandaan komt

Het verschil tussen geschiktheid en gunning is geen platformkeuze maar een indeling die terugkomt in zowel de Aanbestedingswet 2012 als de onderliggende Europese richtlijn voor klassieke overheidsopdrachten (Richtlijn 2014/24/EU): beide maken een scheiding tussen de voorwaarden waaraan een inschrijver moet voldoen om mee te mogen doen, en de criteria waarop vervolgens tussen de overgebleven inschrijvingen gekozen wordt. Voor de precieze formulering in een concrete aanbesteding blijft de leidraad zelf de bron, aangevuld met eventuele antwoorden in de nota van inlichtingen.