we hebben verloren wat kunnen we daaruit meenemen voor de volgende keer

Van afvallen op de knock-out tot verliezen op punten

Wat je precies kunt leren, hangt af van waar de inschrijving strandde: bij een geschiktheidseis of bij een gunningscriterium. Dat zijn twee heel verschillende soorten "verlies". Een geschiktheidseis is een knock-out: geen omzetdrempel gehaald, geen vereist certificaat, een verklaring niet aangeleverd — dan val je af, punt. Er is geen weging en geen compensatie: sterk scoren op kwaliteit of prijs maakt een gemiste knock-out niet goed. Een gunningscriterium is anders: daar scoor je punten, en een zwak plan van aanpak kan (in theorie) goedgemaakt worden door een scherpe prijs, of andersom. Wie leert van een verloren inschrijving, moet dus eerst weten in welke van de twee categorieën het misging — want de les is compleet anders. Viel je op een knock-out, dan is de vraag: was dit te voorkomen, of ontbrak simpelweg een referentie of certificaat dat er nog niet was? Verloor je op punten, dan gaat de les over de inhoud: was het plan van aanpak scherp genoeg toegespitst op wat er gevraagd werd, of te generiek?

Die informatie staat, in de meeste gevallen, in de gunningsbeslissing die de aanbestedende dienst na afloop verstuurt. Daarin staat waarom niet voor jouw inschrijving is gekozen en, in de regel, hoe de winnende inschrijving scoorde ten opzichte van de jouwe. Wat daar precies in moet staan, is te lezen op de pagina over wat er in een gunningsbeslissing staat. Wie meer wil weten dan de brief zelf geeft, kan ook nagaan of er ruimte is voor een gesprek: zie de pagina over een lerend gesprek aanvragen na een afwijzing. Verder is er de vraag wat er in de tussentijd nog kan: die staat beschreven op de pagina over wat te doen als een aanbesteding niet is gewonnen.

Waar het onderscheid vandaan komt

Het onderscheid tussen geschiktheidseisen (knock-out) en gunningscriteria (weging) volgt uit de systematiek van de Aanbestedingswet 2012, die de omzetting is van de Europese aanbestedingsrichtlijnen in Nederlandse wetgeving. PIANOo, het Expertisecentrum Aanbesteden, legt deze systematiek in voorlichtingsmateriaal uit voor de praktijk, al is dat geen wettekst maar toelichting.