Wat wordt er bedoeld met social return bij een aanbesteding?

Social return: meewerken van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt

Social return betekent dat een deel van de opdracht wordt ingevuld door mensen die moeilijker aan werk komen, bijvoorbeeld iemand met een arbeidsbeperking, een langdurig werkloze, of een leerling die stage loopt. De aanbestedende dienst — de gemeente, provincie of instelling die de opdracht uitzet — vraagt de inschrijver om hier concreet iets mee te doen: een leerwerkplek aanbieden, iemand met een uitkering inzetten op het project, of samenwerken met een sociale werkvoorziening. Hoeveel en hoe, staat meestal uitgewerkt in de leidraad, vaak als percentage van de opdrachtwaarde of van de in te zetten uren.

Het belangrijkste om te weten: social return kan op twee manieren in de stukken staan, en het verschil is groot. Soms is het een knock-outeis — dan moet de inschrijver zich er hard aan committeren, en wie dat niet doet valt af, ongeacht hoe goed de rest van de inschrijving is. Vaker is het een gunningscriterium: dan wordt beoordeeld hoe overtuigend en concreet het plan is om social return in te vullen, en kan een minder sterk onderdeel elders in de inschrijving daarmee worden gecompenseerd. Welke van de twee van toepassing is, staat in de leidraad zelf; bij onduidelijkheid is de nota van inlichtingen de plek om dat na te vragen bij de aanbestedende dienst.

Waar dit als voorwaarde in de opdracht staat

PIANOo, het expertisecentrum aanbesteden, beschrijft social return als een van de instrumenten van duurzaam en maatschappelijk verantwoord inkopen, waarbij aanbestedende diensten sociale doelen aan een opdracht mogen verbinden. De Aanbestedingswet 2012 laat aanbestedende diensten ruimte om zulke voorwaarden op te nemen, mits ze in verhouding staan tot de opdracht; hoe dat precies is vormgegeven, verschilt per aanbesteding en staat dus in de leidraad en de eventuele bijlagen, niet in de wet zelf.