referentieproject van zusterbedrijf gebruiken bij aanbesteding

Referentie van zusterbedrijf: meestal alleen met een beroep op die derde

Een referentieproject dat niet door de inschrijvende partij zelf is uitgevoerd, maar door een zusterbedrijf, mag in de meeste gevallen worden ingebracht — maar dan niet als eigen ervaring, maar als een beroep op de kerncapaciteit van een derde (ook wel "derdenbeoep" genoemd). Het zusterbedrijf is juridisch namelijk een andere partij dan de inschrijver, ook als beide onder dezelfde holding hangen, hetzelfde pand delen of dezelfde bestuurder hebben. De aanbesteder kijkt naar de rechtspersoon die inschrijft, niet naar het concern erachter.

Wat dat in de praktijk betekent: het zusterbedrijf moet dan met een verklaring bevestigen dat het zijn referentieproject, en de bijbehorende kennis en capaciteit, ter beschikking stelt voor deze inschrijving. Vaak gaat dat via een passage in het UEA en een aparte verklaring van de derde. Belangrijk om te beseffen is of de referentie-eis een geschiktheidseis is of een gunningscriterium: als het gaat om "aantonen dat je dit soort werk kán", is het meestal een knock-out-eis, en dan telt het beroep op de derde alleen als het correct en volledig is onderbouwd — mist er een verklaring, dan valt de inschrijving in zijn geheel af, zonder ruimte om dat met een sterk plan van aanpak te compenseren. Gaat het om een referentie die wordt gebruikt om te scoren op kwaliteit, dan is nettere onderbouwing eerder een kwestie van meer of minder punten dan van afvallen. Twijfel over wat een specifieke leidraad precies vraagt, hoort bij de nota van inlichtingen: dat is het moment waarop de aanbesteder dit soort vragen beantwoordt voor iedereen tegelijk.

Waarom dat zo is: geen wettelijke gelijkstelling van zusterbedrijven

De Aanbestedingswet 2012 regelt hoe een ondernemer zich mag beroepen op de bekwaamheid van andere natuurlijke of rechtspersonen om aan geschiktheidseisen te voldoen, maar kent geen automatische gelijkstelling van een zusterbedrijf met de inschrijver zelf — elke rechtspersoon telt op eigen naam, en een beroep op een ander moet expliciet en aantoonbaar worden gemaakt. PIANOo, het expertisecentrum aanbesteden, licht dit soort constructies toe in zijn voorlichting, maar is geen wet en vervangt de leidraad van de aanbesteding niet. Hoe een concrete aanbesteding dit vraagt in te vullen — bijvoorbeeld welk formulier voor het derdenbeoep nodig is — staat in de leidraad zelf of komt naar boven via de nota van inlichtingen. Wie meer wil weten over wat er allemaal wordt gevraagd rond referenties, kan verder lezen over welke documenten moet ik aanleveren bij een aanbesteding en over de situatie waarin een referentieproject na gebruik nog moet worden aangepast.