mogen we een referentie gebruiken die we als onderaannemer hebben uitgevoerd

Referentie als onderaannemer mag, mits de eigen rol aantoonbaar is

Ja, een project dat als onderaannemer is uitgevoerd, mag in de meeste gevallen als referentie worden gebruikt. Wat telt is niet wie de opdracht op papier binnenhaalde, maar wie het werk feitelijk heeft gedaan. Bij een geschiktheidseis rond ervaring gaat het om aantoonbare kennis en kunde, en die kan net zo goed zijn opgebouwd als onderaannemer, als bij een samenwerkingsverband, of als hoofdaannemer. De aanbesteder toetst de referentie, niet de contractvorm waarin het project binnenkwam.

Waar het op aankomt, is dat de eigen bijdrage helder te onderscheiden is. Een referentie die eigenlijk het werk van de hoofdaannemer beschrijft, met de onderaannemer als kleine bijrol, overtuigt niet. Een referentie waarin precies staat welk deel van het project voor eigen rekening kwam — welke werkzaamheden, welke omvang, welke verantwoordelijkheid — staat sterker. Dit raakt aan de vraag welke bedrijfsgegevens heb ik nodig voor aanbestedingen, want een referentieproject in het bedrijfsprofiel wordt overtuigender naarmate de eigen rol daarin concreet is omschreven, met naam van de opdrachtgever, contactpersoon en een controleerbare periode. Is de referentie-eis een knock-out (een geschiktheidseis), dan is dat detailniveau geen kwestie van stijl maar van al dan niet door de eerste zeef komen. Is ervaring juist onderdeel van een gunningscriterium, dan telt de kwaliteit van de beschrijving mee in de score, en kan een sterke referentie een zwakker onderdeel elders compenseren.

Wat de Aanbestedingswet 2012 en PIANOo hierover zeggen

De Aanbestedingswet 2012 laat aanbesteders zelf bepalen hoe zij geschiktheidseisen rond ervaring en referenties invullen, zolang die eisen in verhouding staan tot de opdracht; de wet schrijft niet voor dat een referentie alleen als hoofdaannemer mag zijn behaald. PIANOo, het Expertisecentrum Aanbesteden, wijst er in zijn voorlichting op dat de precieze invulling van referentie-eisen per aanbesteding verschilt, en dat de leidraad van de betreffende opdracht bepalend is voor wat wordt gevraagd. Twijfel over de exacte formulering van een referentie-eis in een lopende aanbesteding is dan ook het type vraag dat in de nota van inlichtingen kan worden gesteld, want de aanbesteder is daar de enige met een bindend antwoord. Wie zich afvraagt hoe zo'n referentie in de rest van het dossier past, vindt een aanknopingspunt bij de vraag welke documenten moet ik aanleveren bij een aanbesteding, waar de plek van referentieprojecten in het geheel wordt toegelicht.