Het korte antwoord
Social return komt in een aanbesteding meestal terug op een van twee manieren: als knock-out eis waaraan u simpelweg moet voldoen, of als gunningscriterium waarop u punten kunt scoren. Regelt u er niets voor terwijl het een eis is, dan loopt uw inschrijving het risico op uitsluiting nog vóór er naar de prijs of het plan van aanpak wordt gekeken. Staat het als gunningscriterium in de leidraad, dan levert een leeg of vrijblijvend antwoord u simpelweg geen punten op, met een lagere plek in de rangschikking als gevolg.
Er is nog een derde moment waar het misgaat, en dat wordt vaak vergeten: na de gunning. Social return is bijna altijd ook een contractuele verplichting. Wat u in uw plan van aanpak heeft toegezegd, moet u tijdens de uitvoering van het werk kunnen aantonen. Een toezegging die u niet kunt onderbouwen met een concrete invulling, kan later leiden tot een korting op de betaling of een andere sanctie die de opdrachtgever in het contract heeft opgenomen.
Eis of criterium: het verschil is bepalend
De leidraad zegt letterlijk of social return een geschiktheidseis is of een gunningscriterium, maar die twee worden in de praktijk vaak door elkaar gelezen. Een eis is een drempel: u voldoet of u voldoet niet, en bij niet voldoen valt de inschrijving af. Een gunningscriterium is iets anders: u wordt vergeleken met andere inschrijvers en beoordeeld op hoe overtuigend en concreet uw invulling is. Wie dit verschil niet scherp heeft, schrijft soms een mooi verhaal over maatschappelijke betrokkenheid terwijl de opdrachtgever iets heel specifieks vraagt, zoals een aantal SW-plekken, stageplaatsen of een percentage van de loonsom. Hoe social return per aanbesteding wordt ingevuld, leest u in de kennisbank, waar dit per onderwerp is uitgewerkt.
Wat er gebeurt als u het laat liggen
Als social return in de eisenlijst staat en u vult het formulier niet in, of u geeft een antwoord dat niet aansluit op wat er wordt gevraagd, dan beoordeelt de opdrachtgever dat zoals er staat. Een aanbestedende dienst mag een inschrijving niet zomaar aanvullen of welwillend interpreteren; wat er niet staat, telt niet mee. Dat is geen boetebeleid van de opdrachtgever maar een gevolg van hoe een aanbestedingsprocedure werkt: iedere inschrijver wordt op precies dezelfde manier beoordeeld, en dat betekent ook dat een leeg vak leeg blijft.
Bij een knock-out eis is de consequentie het meest direct: de inschrijving voldoet niet aan de minimumvoorwaarden en wordt niet meegenomen in de verdere beoordeling. Dat heeft niets te maken met de kwaliteit van uw plan van aanpak of de scherpte van uw prijs; de inschrijving komt er simpelweg niet aan toe. Voordat u tijd steekt in de rest van het dossier, is het dus zinvol om eerst te kijken of social return in uw geval een eis of een criterium is. Met de gratis tender-check ziet u binnen een paar minuten welke eisen in uw leidraad staan, inclusief de knock-outs, nog voordat u iets invult.
Na de gunning houdt het niet op
Wie de aanbesteding wint, tekent daarmee ook voor de toezeggingen in het plan van aanpak. Social return is bij uitstek een onderdeel waar de opdrachtgever tijdens de looptijd van het contract op terugkomt: hoeveel plekken zijn daadwerkelijk ingevuld, is de doelgroep de juiste, en is er een aantoonbaar traject. Een toezegging die op papier goed klinkt maar in de praktijk niet uitvoerbaar is, levert dan een ander probleem op dan bij de inschrijving zelf: geen uitsluiting, maar een discussie over nakoming van het contract, met mogelijke financiële consequenties die in de overeenkomst staan omschreven.
Het is daarom verstandig om social return pas toe te zeggen op een manier die uw bedrijf ook kan waarmaken. Een klein installatiebedrijf dat één stageplek aanbiedt en dat ook echt organiseert, staat er beter voor dan een bedrijf dat op papier een groot programma belooft zonder dat er iemand is die het uitvoert. Vragen over de precieze invulling van een social return-verplichting kunt u vaak ook terugvinden in de nota van inlichtingen van de aanbesteding zelf, of u leest de veelgestelde vragen over de papierberg van een inschrijving voor de meest voorkomende onduidelijkheden.
Wat firmai.eu wel en niet voor u doet
De generator van firmai.eu neemt social return mee als onderdeel van het plan van aanpak en de formulieren, gebaseerd op wat uw bedrijfsprofiel aan concrete mogelijkheden bevat. Het platform vult niets in dat u niet zelf heeft aangeleverd en doet geen toezegging namens u; elk onderdeel van het dossier gaat eerst terug naar u ter bevestiging, precies omdat de inschrijving uw woord is. Hoe die eisenlijst en de rest van het dossier tot stand komen, staat toegelicht op de pagina hoe het werkt.
Twijfelt u of social return in uw aanstaande aanbesteding een eis of een criterium is, en wat dat concreet van uw bedrijf vraagt? Doe eerst de gratis tender-check. U krijgt de eisenlijst en een eerlijke indicatie, zonder dat u daarvoor een account nodig heeft.